
در حالي که موج جديد افزايش قيمت ها در روزهاي پاياني سال خورشيدي در ايران ادامه دارد دبير اجرايى خانه کارگر استان زنجان از افزايش استفاده از لباسهاى دست دوم از سوى کارگران و اعضاى خانوادههاى آنها خبرداد.
اگر در فصول ديگر سال فروشگاههاي مشهور به "تاناکورا" که نام خود را از سريال "سال هاي دور از خانه" يا همان سريال معروف به "اوشين" گرفته اند در ايران فروش معمولى دارند اما با شروع دوران سرما و نيز نزديکي به عيد نوروز، شهروندان بسيارى سرازير فروشگاه هاي پوشاک دست دومي مي شوند که غالب اجناسشان خارجي است.. اين پوشاك كه در اکثر موارد در قالب كمك هاى "بشردوستانه" برخى كشورهاى غربى به مردم كشورهاى همسايه و بخصوص کشورهاي در حال توسعه ارسال مى شود پس از عبور از مرز و ورود به ايران قيمت گذاري و با کار تعداد زيادي واسطه به فروشگاه هاى مختلف در سراسر كشور ارسال مي شوند.
در همين ارتباط مرتضى ريحانيان، دبير اجرايي خانه کارگر استان زنجان در گفتوگو با خبرگزاري ايلنا اين روند را هم به ضرر توليد کننده و هم "تهديدى جدى" براى سلامت خانوادههاى کارگران عنوان مي کند و خواستار افزايش دستمزد کارگران مي شود بگونه اي که "حداقل پوشاک" شب عيد آنها "بطور مناسب" تامين شود. اين در حاليست که نه تنها کارگران و اقشار فرودست جامعه که بخش بزرگي از طبقه ي متوسط و فرهنگي جامعه هم که روند افزايش قيمت ها در سال هاي اخير آنها را به زير خط فقر رانده است،از مشتريان پر و پا قرص فروشگاههاي پوشاک دسته دوم يا همان "تاناکوراها" در شهرهاي بزرگ کشور شده اند.
درسالهاى اخير استفاده از البسه دست دوم موسوم به "تاناکورا" به دليل ارزان بودن در ميان شهروندان بسيار مرسوم شده است. در اين حال به رغم هشدارهاي جدي کارشناسان بهداشتي در مورد سلامت اين نوع پوشاک، کاهش بي سابقه ي قدرت خريد مردم در ايران و افزايش بهاي پوشاک غير مستعمل از دلايل روي آوردن هر چه بيشتر مردم به لباس هاي دست دوم عنوان شده است.هر چند يک فروشنده ي تاناکورا در تهران مي گويد که هيچگاه مشاهده نشده که براي استفاده کنندگان اين لباس ها مشکل بهداشتي به وجود آيد. يک متخصص بيماري هاي عفوني هم در اين باره مي گويد: "شايد لباس هاي تاناکورا بعد از جوشاندن، شستن و اتو کردن مشکل جدي بهداشتي نداشته باشد، ولي هيچگاه نمي توان توصيه به پوشيدن آنها کرد چرا که بسياري از ميکروب ها حتي پس از شست و شو هم از بين نمي روند و تا زمان زيادي دوام دارند."
وحيد بيست و پنج ساله که دانشجوست و از مشتريان ثابت "تاناکورا" انگيزه ي اصلي خود از رجوع به چنين مکاني را تهيه پوشاک به قيمت نسبتا مناسب در مقايسه با بوتيک ها و فروشگاههاي مختلف پوشاک در سطح شهر تهران عنوان مي کند. اين دانشجو در عين حال قيمت برخي تاناکوراها را تقريبا همسطح فروشگاههاي پوشاک نو عنوان مي کند و مي گويد:" شما معني واقعي "تاناکورا" را در فروشگاههاي مرزي مي بينيد".
او فضاي غالب قروشگاههاي "تانکورا" در سطح شهر را اينگونه توصيف مي کند: "وقتي وارد بازار مي شوي يک بوي خاص و مشمئزکننده اي حالت را دگرگون مي کند؛ طوري که سخت و با اکراه نفس مي کشي و بعد هم صداي گوشخراش فروشندگان است که با تبليغ اجناس ارزان قيمت خود مي خواهند مشتري جذب کنند و چيزي بفروشند تا شايد اين هفته هاي نزديک عيد چيزي هم نصيب آنها شود."
به گفته وي قيمت اين اجناس معمولا متفاوت است و چانه زني از شروط اوليه ي مراجعه به "تاناکورا" ست. وحيد مي گويد: "کتي را كه بر چسب آن قيمت ۲۰ هزار تومان را نشان مي داد با کمي چانه زني ۷ هزار خريدم".
وضعيت نابسامان "تاناکورا"ها
با اينکه مبادي ورودي اينگونه پوشاک اغلب در استان هاي مرزي مانند آذربايجان غربي و کردستان قرار دارد و گفته مي شود که بازار لباس هاي دست دوم "مهاباد" يا "تاناکوراي مهاباد" يکي از مهم ترين، پررونق ترين و قديمي ترين بازار هاي فروش لباس هاي دست دوم در کشور است و اين بازار از تامين کنندگان اصلي لباسهاي دست دوم ديگر بازارهاي تاناکورا و مغازه هاي تاناکوراي کشور محسوب ميشود، با اين همه و به رغم رسيدگي هاي اخير مجموعهاي متشكل از اداره تعزيرات، سازمان بازرگاني، اتحاديه پوشاك، نيروي انتظامي وسازمان بهداشت هنوز پاسخي رسمي در مورد چگونگي ترانزيت پوشاک دست دوم به سراسر کشور و ساماندهي وضعيت فعلي از سوي مسئولين ذي ربط ارائه نشده است. چنين است که اکنون در همه ي شهرهاي بزرگ و کوچک ايران تقريبا در هر محله اي يک مغازه ي پوشاک "تاناکورا" وجود دارد و شهروندان بسياري از وجود چنين امکاني براي خريد لباس و نونوار شدن در آستانه ي سال نو استفاده مي کنند.